Glukagon benzeri peptid-1 reseptörünü uyaran ve artık herkesin fikir sahibi olduğu GLP-1 analoğu ismindeki ilaçlardan birisi olan semaglutid ile ilgili yapılan bu hayvan deneyinde oldukça çarpıcı sonuçlar elde edilmiş ve bu araştırma Nature dergisinde yayınlanmıştır. İştah azaltan, dolayısı ile besin alımını azaltan bu ilaçlar, tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde etkili bir tedavi yöntemidir. Bu ilaçların glikoz ve kilo kontrolünün ötesinde bir takım pleiotropik faydalı etkileri (asıl/temel etkisinin dışında birden fazla farklı biyolojik olumlu etki göstermesi) saptanmıştır. Kalp koruma, böbrek korumak, kronik inflamasyonu azaltmak bunlardan en iyi bilinelerdir.

Bu araştırmada 20 aylık dişi farelere (fareler için ileri yaş kabul edilmektedir) 3 ay boyunca semaglutid verilmiş. Bu tedavi farelerde fizyolojik fonksiyonları iyileştirmiş, yaşlanmanın belirtilerini hafifletmiştir. Tedavinin devamı farelerin yaşam süresini uzatmıştır. Bu etkiler, yaşlanmayı yavaşlatan, yaşam süresini uzatan ve yaşlanmayla ilişkili hastalıkları önleyen, kalori kısıtlaması yapılan diyet müdahalesine benzer bulunmuştur. Ancak yalnızca kalori kısıtlaması yapılan farelere göre semaglutid verilenlerde olumlu etkiler çok daha fazla olmuştur. Aynı zamanda keşif dürtüsü, hareket kabiliyeti, mekansal hafıza ve şeker kontrolünde belirgin iyileşmeler ve kalori kısıtlamasına göre daha olumlu etkiler sağlanmıştır.

Bu bulgular, yaşamın geç dönemlerinde başlatılan GLP-1R aktivasyonunun dişi farelerde yaşlanmayı yavaşlattığını ve yaşam süresini uzattığını göstermektedir. Kalori kısıtlaması etkilerinin ötesinde olumlu etkileri olduğunu göstermiştir. Grafikte gri ile çizilmiş olan eğri, semaglutid alan farelerin yaşam süresini, siyah ile çizilmiş olan eğri ise yalnzıca kalori kısıtlanan fareleri göstermektedir. Grafiğin yanındaki karelerden üstteki yalnızca kalori kısıtlanan farelerin aktivitesini, alttaki kare içinde ise semaglutid alan farelerin aktivitesini gösterilmektedir (Kırmızı çizgiler). Bu görseller ilacın etkisini göstermesi açısından oldukça çarpıcı ve demonstratif görünmüktedir.  

Şüphesiz farelerdeki bu bilgiden yola çıkıp, insanlara genelleme yapılamaz. Ama mevcut veriler, şahsi deneyimlerimiz, yaşlı kişilerde de, bu ilaçlardan çok faydalanabileceğimizi göstermektedir. Özellikle obezitesi ve/veya diyabeti olan, tedaviye uygun yaşlı hastalarımızda, daha düşük dozlarda, daha dikkatli bir şekilde başladığımız zaman yüz güldürücü sonuçlar alabiliyoruz. Ama doz ayarlamasını uygun yapmak, çok daha yavaş kilo kaybı hedeflemek ve ilacı nerede keseceğinize iyi karar vermek gerekiyor. Bir diğer konu dengeli makul miktarda protein alımı, yaşa uygun direnç egzersizi yapılmasının önemi çok iyi vurgulanmalıdır. Mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır. İlaca başlamadan önce ve tedavi sırasında mutlaka sarkopeni dediğimiz kas erimesi durumu değerlendirilmelidir. Hasatlarımız rutin kontrollerde sarkopeni açısından muayene edilmelidirler. Mide barsak yan etkileri konusunda bilgilendirilmeli, gerektiğinde müdahale edilmeli ve gerekirse de kesilmelidir.